Regels naleven
Er zijn in Nederland veel regels die de consument beschermen. Ook zetten verschillende organisaties zich in voor de belangen van de consument. Daarnaast zijn er geschillencommissies en vormen van zelfregulering door het bedrijfsleven. En voor belangrijke sectoren als energie, telecommunicatie en financiële dienstverlening zijn er sectorspecifieke toezichthouders. Toch schiet de naleving van de regels structureel tekort. Overtredingen van het consumentenrecht zijn aan de orde van de dag. Dat is slecht voor consumenten én bedrijven. Bedrijven die de wet niet naleven, ontregelen de markt en benadelen de consument. Bovendien verliest de bonafide ondernemer omzet aan de concurrent die zich niet aan de regels houdt.
Gedragsverandering
Maar binnen het bestaande stelsel van consumentenbescherming worden nog veel overtredingen niet opgelost. Ook wanneer in individuele gevallen wél een oplossing wordt bereikt, leidt dit niet altijd tot de gewenste gedragsverandering ten opzichte van andere consumenten. De Consumentenautoriteit is opgericht om aan die gedragsverandering te werken. Zij treedt op tegen 'collectieve inbreuken'. Dit zijn overtredingen die de belangen van meerdere consumenten schaden.
Effectieve aanpak
Door de vrije handel hebben overtredingen steeds meer een internationaal karakter. Een Europese verordening regelt de effectieve aanpak van grensoverschrijdende inbreuken op consumentenregelgeving. Toezichthouders in de verschillende lidstaten zijn verplicht om elkaar hierin bij te staan. Met dit doel heeft de Europese Unie een netwerk van toezichthouders op het consumentenrecht opgericht. De Consumentenautoriteit vertegenwoordigt hierin Nederland. Het doel is dat consumenten met een gerust hart aankopen kunnen doen in het buitenland.
De bevoegdheden van de Consumentenautoriteit staan in de Wet handhaving consumentenbescherming (Whc). De Consumentenautoriteit is een dienst van het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie.
