De Consumentenautoriteit opereert in een druk speelveld. Veel maatschappelijke organisaties, initiatieven van zelfregulering en toezichthouders zijn actief op het gebied van consumentenbescherming. Een goede samenwerking en afstemming met deze partijen is heel belangrijk.
Private organisaties en initiatieven van zelfregulering
Organisaties als de Consumentenbond, Stichting de Ombudsman, Stichting Reclame Code (SRC), Stichting Geschillencommissies (SGC), andere initiatieven van zelfregulering en overlegorganen als de Commissie voor Consumentenaangelegenheden van de Sociaal Economische Raad (SER) spelen een belangrijke rol bij het beschermen van consumenten.
De Consumentenautoriteit is gebouwd op dit 'private fundament'. Dit betekent dat de Consumentenautoriteit geen taken of bevoegdheden van bestaande organisaties overneemt. Zo heeft de Consumentenautoriteit bijvoorbeeld met de SRC afgesproken dat inbreuken op de regels van misleidende reclame in beginsel door de SRC worden behandeld. Als een aanbieder zich onttrekt aan de reclamecode of een oordeel van de SRC in de wind slaat, kan de Consumentenautoriteit optreden. Bij recidive en in die gevallen waarin de instrumenten van de Consumentenautoriteit effectiever zijn, kan de Consumentenautoriteit ook direct optreden tegen misleidende reclame.
Kort gezegd geldt: waar mogelijk werkt het toezicht door de Consumentenautoriteit aanvullend op de activiteiten van de genoemde organisaties, waar nodig versterkend. Per geval beoordeelt de Consumentenautoriteit of er een rol voor haar is weggelegd.
Maatschappelijk Overleg
De Consumentenautoriteit wil haar activiteiten goed laten aansluiten op die van andere organisaties. Daarom heeft zij ieder kwartaal overleg met consumenten- en ondernemersorganisaties. Dit maatschappelijk overleg is belangrijk om signalen uit 'de markt' op te pikken en om onderling informatie uit te wisselen over trends en ontwikkelingen die van wederzijds belang zijn. Anderzijds ontvangt de Consumentenautoriteit van de betrokkenen informatie over het effect van de uitvoering van haar taken.
Andere Nederlandse toezichthouders en het Openbaar Ministerie
Verschillende toezichthouders kunnen optreden tegen inbreuken op regels van consumentenbescherming in een bepaalde sector. Dit geldt voor de OPTA, de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en de NMa. Zij zijn sectortoezichthouders voor respectievelijk de post- en telecommarkten, de gezondheidszorg en de energiesector. Het komt voor dat zowel de Consumentenautoriteit bevoegd is om op te treden (op basis van de Wet handhaving consumentenbescherming) als één van deze toezichthouders (op basis van sectorregelgeving). In dat geval treden de toezichthouders met elkaar in overleg om te bezien wie van hen het beste in staat is om op te treden. Ook is er afstemming met de Autoriteit Financiele Markten (AFM), de toezichthouder op de regels van consumentenbescherming in de financiële sector. In de financiële sector is de Consumentenautoriteit niet bevoegd.
In het Markttoezichthoudersberaad (MTB) voert de Consumentenautoriteit overleg met AFM, DNB (de Nederlandsche Bank), Consumentenautoriteit, NMa, NZa en OPTA. Uitwisseling van kennis en ervaring staan hier centraal. Hiertoe is een Agenda opgesteld.
Lees de Agenda Markttoezichthoudersberaad (MTB) 2011
Soms is een inbreuk op regels van consumentenbescherming ook een strafrechtelijk delict. Er is dan een overlap met de bevoegdheid van het Openbaar Ministerie (OM). Met het OM is afgesproken wie van de twee organisaties wanneer optreedt.
Internationale samenwerking
Consumentenmarkten stoppen steeds minder bij de landsgrenzen. Goede samenwerking tussen instanties die optreden tegen grensoverschrijdende overtredingen van consumentenregels wordt dan ook steeds belangrijker. Voor de Consumentenautoriteit is het één van haar kerntaken.
De Europese Unie wil de samenwerking tussen consumententoezichthouders versterken. Daartoe is het Europese samenwerkingsverband CPC opgericht (Consumer Protection Cooperation). Bevoegde autoriteiten in verschillende lidstaten kunnen elkaar sinds 2007 om bijstand verzoeken bij het bestrijden van grensoverschrijdende inbreuken. Ten behoeve van de coördinatie hiervan moet er in elke lidstaat een 'verbindingsbureau' zijn. In Nederland is deze taak ondergebracht bij de Consumentenautoriteit. Als 'verbindingsbureau' coördineert de Consumentenautoriteit de informatie- en handhavingsverzoeken van de OPTA, NMa, de AFM, NZa, het Commissariaat voor de Media, de Inspectie voor de Gezondheidszorg, de Inspectie Verkeer & Waterstaat en de Voedsel en Waren Autoriteit (VWA). Het gaat om verzoeken van Nederlandse toezichthouders aan toezichthouders in het buitenland en andersom.
De Consumentenautoriteit werkt ook in mondiaal verband nauw samen met meer dan veertig consumententoezichthouders uit landen als China en de Verenigde Staten. Dit samenwerkingsverband heet ICPEN (the International Consumer Protection and Enforcement Network).
Samenwerkingsafspraken ConsuWijzer
Ook het informatieloket ConsuWijzer van de Consumentenautoriteit, OPTA en NMa werkt samen met een groot aantal partijen. Het gaat bijvoorbeeld om het Juridisch Loket, de SGC, de SRC en andere toezichthouders zoals de AFM en de VWA.
